Het ego: op ramkoers met je zelf

De meeste mensen, een paar uitzonderingen daargelaten, houden niet van conflict. Want conflicten leiden tot spanning, ergernis en irritatie. Je loopt ook nog het risico om financiële of zelfs lichamelijke schade op te lopen. We gaan het daarom liefst uit de weg. Toch is in één geval de confrontatie onvermijdelijk…

We kunnen kiezen

De mens is in het algemeen voor rede vatbaar, dat is wat ons onderscheid van lagere levensvormen. De uitontwikkeling van onze hersenen heeft nadenken mogelijk gemaakt. We hoeven niet meer per se te reageren op onze driften en instincten: we kunnen kiezen. Dat nadenken doen we binnen de ruimte van ons referentiekader. Dat laatste kan per persoon nogal eens verschillen.
Daarom maakt de een ergens wel een punt van en de ander niet. En is er een probleem, dan wint in de meeste gevallen de redelijkheid. Dan doen we water bij de wijn en we komen eruit. Er is één uitzondering.

Het ego als spelbederver

De enige waarmee je in je leven écht mee in conflict zult raken, ben je zelf. Over zichzelf heen stappen is voor sommige mensen zo moeilijk, dat hun redelijkheid ervan verliest. Zij kunnen letterlijk niet over hun ego heen stappen. ‘Over mijn lijk’, roept iemand dan. Ze vrezen gezichtsverlies, ontkenning van het zelf, of het voelt als capitulatie... Niet zelden stranden op die manier (werk-)relaties, sneuvelen projecten en leiden bedrijven schipbreuk.

Waar komt ego vandaan

Voor wie het ego niet zo telt, is dit nauwelijks voor te stellen. Het ego is gebaseerd op het beeld dat wij van onszelf hebben. Wat we doen (of niet doen) hangt daarmee samen. Aan de basis daarvan zijn het onze waarden die onze gedachten vormen. Dus: waarden, ego, gedachten, handelingen. De cirkel is dan rond, want in het effect van die handelingen denkt ego ons wereldbeeld bevestigd te zien. Want het liefst moet onze omgeving dat beeld bevestigen, anders voelt het ego zich miskend.

Je ego her-ijken

Wie last heeft van een onwrikbaar ego, zou zijn of haar standpunt kunnen herzien. En omdat onze waardenset ten grondslag ligt aan onze gedachten, moeten we het daar zoeken.

Waarden zijn de dingen die voor ons belangrijk zijn in werk en privé. Waarden zijn de zaken die waardevol gevonden worden door iemand of een groep mensen (een samenleving). Die van waarde zijn, die het nastreven waardig zijn. Iedereen heeft andere idealen, andere dingen die hij of zij echt belangrijk vindt, kortom andere waarden. Waarden bestaan vaak uit een enkel woord, zoals eerlijkheid, respect, gelijkheid.

Op basis van die waarden dus bepalen we onze gedachten. Zou je erin slagen om je waardenset te beïnvloeden, door ze minder zwaar te laten wegen of er een toe te voegen die de balans herstelt, dan krijg je vanzelf andere gedachten.

Dat is gemakkelijker en eenvoudiger dan je denkt. Ook last van je ego? Last van jezelf? Laat me je helpen. Vaak volstaat één enkele coachingssessie. Neem contact met me op!

Lees ook